Krzyżak łąkowy

(Araneus Quadratus)

Wstęp

Krzyżaki łąkowe jak już sama nazwa ukazuje możemy spotkać na obszarach gęsto zarośniętych łąk. Jeśli wybieramy się w lato na łąkę, a niezbyt tolerujemy pajęczyny i zwierząt produkujących je należy wybierać takie miejsca gdzie ich spotkamy. W czasie okresu letniego możemy spotkać siec na sieci, jedna obok drugiej na ternach lasów przy polach czy łąkach.

Krzyżaki łąkowe zatem są najpospolitszymi z rodziny pająków krzyżowatych występujących na terenach polskich.   Zamieszkują skraje lasów, ogrody i łąki. Lubią wilgotne miejsca i stosunkowym nasłonecznieniu oraz cieple wysokie kępy roślin. Mieści on w krzaczkach ogromne sieci nie widzialne dla ofiar. Najczęstszymi okresami są lato i wczesna jesień( czerwiec –październik), wtedy możemy zobaczyć najwięcej krzyżaków lakowych. Ogólnie to pierwsze osobniki można zobaczyć już w miesiącu kwiecień, natomiast w październiku pająki szukają schronienia i kryjówki przy w spokoju przeżyć zimę.

Wygląd

Liczna rodzina krzyżakowatych jest określeniem pochodzenia jego korzeni. Stał się on głównym przedstawicielem jego pokolenia.  Posiada krępe ciała z niewielkimi kończynami oraz jest wyposażony w masywny odwłok.  Odwłok posiada rożne umaszczenie zaczynając od odcieni brązu, przez czerwień, a kończąc na żółci. Zawiera kilka białych plamek ułożonych w kształt na wzór trapezu, które formują się w krzyż, jednak nigdy nie jest on tak przejrzysty jak to się dzieje u jego kuzynka – krzyżaka ogrodowego(Araneus diadematus). Dodatkowo posiada mniejsza liczbę plamek na swoim odwłoku w odróżnieniu od krzyżaka ogrodowego i krzyżaka dwubarwnego.

Jego odnóża są barwy kremowej oraz posiada ciemniejsze, prawie czarne paski. Występuje tu również dymorfizm płciowy, dlatego tez samica krzyżaka jest stosunkowo większych rozmiarów niż samiec. Partnerka osiąga nawet 2 centymetry długości swojego ciała. Dodatkowo w momencie gdy samica jest najedzona i posiada jajeczka powoduje to potęgowanie wielkości jej wymiarów.

Osobniki płci męskiej natomiast nie przekraczają nawet  jednego centymetra długości. Mają ciemniejsze i dłuższe od samic kończyny. Posiadają na nogogłaszczkach pęcherzyki zwane bulbsami, które wypełnione są nasieniem pająka.

Pajęczyna

Kolista siec z mnóstwem promieni jest typowa pajęczyna dla pająków z rodziny krzyżakowej. Średnica pajęczyny dochodzi nawet do pół metra. Jest to zależne od odległości pomiędzy przeróżnymi krzakami i roślinnością na których sieć jest rozpięta. Pajęczyny mocowane są na wysokości nie większej niż metr na ziemia. Możemy spotkać kilkaset pajęczyn na jednej łące. Krzyżak łąkowy w odróżnieniu do krzyżaka ogrodowego zamieszkuje rogi swojej  sieci.  Często możemy również zobaczyć go na liściach bądź gałęziach tuz obok sieci. Nie czatuje on na środku swojej pajęczyny, woli czaisz się na ofiary z boku.  Krzyżak ogrodowy natomiast mocuje się w samym środku swojej pajęczyny.

W momencie gdy krzyżak przesiaduje w swojej kryjówce jest on podłączony do tzw. nici sygnalizacyjnej. Ma ona na celu ostrzeganie pająka o nowo przybyłej zdobyczy uwiezionej w sieci. Dodatkowo przesyła wibracje i pająk ocenia czy to ofiara, partner czy wróg.  Nic sygnalizacyjna również ocenia siłę złapanego stworzenia i jeśli pająka zakomunikuje ze nie stanowi dla niego żadnego zagrożenia i jest bezpieczny, wyskakuje z kryjówki i zabiera się do uczty. Obezwładnia zdobycz jadem i zawija w nic. Jest to potrzebne by zjeść ofiarę, ponieważ  dzięki jadowi wnętrze owada zostaje rozpuszczone, a to służy w jedzeniu naszemu pająkowi ponieważ przyjmuje on pokarm tylko i wyłącznie w postaci płynnej.

Pokarm

W mocne sieci pająki mogą złapać przeróżne jedzenie to jest małe owady, w skład których wchodzą: muchy, komary; troszkę większe stworzenia: motyle, ćmy, koniki polne oraz silne i mocne zwierzęta to jest : osy, pasikoniki i wazki. Mimo wszystko silne przeciwniki takie jak szerszeń  nie są wstanie być pokonane przez pająka, krzyżak wie ze nie ma szans ponieważ zdobycz jest zbyt agresywna, zatem przecinają nić i uwalniają ofiarę.

Części owada to jest resztki, pająk usuwa ze swojej sieci – tak samo dzieje się ze wszystkimi innymi nie potrzebnymi śmieciami – liśćmi, źdźbłami trawy, kurzem, dzieje się tak ponieważ po pierwsze zmniejszają powierzchnie łowną, a po drugie ujawniają ofiarom niebezpieczną dla nich powierzchnie. Nici zestarzałe każdy z krzyżaków przecina szczękoczułkami, ponieważ tracą swoje wszystkie właściwości lepkie i zjadają poprzecinaną nić, co pozwala im wyprodukować całkiem świeżutką i nowiutka pajęczynę.

Łańcuch pokarmowy

Krzyżaki jako zwierzęta niebezpieczne również posiadają swoich wrogów.  Młode oraz mniejsze osobniki porywane są przez szerszenie . Pająki są zjadane przez larwy szerszeni, ponieważ potrzebują pokarmu urozmaiconego w białko. Zwierzęta takie jak żaby, jaszczurki czy ptaki również nie są wybredne i z chęcią nie odmówią sobie pajęczej przekąski. Nietoperze, ryjki oraz owadożerne zwierzęta uznają pająki za swoje przysmaki. Zatem krzyżaki również powinny czuć się w niebezpieczeństwie.

Gody

Pora jesienna jest odpowiednikiem czasu rozrodczego. Każdego września najczęściej zaczynają się gody pajęcze.  Osobnik płci męskiej podchodzi bardzo powoli do swojej partnerki  i daje jej odpowiednie znaki by ta nie myślała że jest ofiara bądź intruzem, zatem samiec zaczyna szarpać samice w określony sposób dla tego gatunku.  Ostrożnie zbliżając się do wybranki czeka, aż zostanie zaakceptowany, jeśli tak to dochodzi następnie do kopulacji. Po zakończeniu zdarzają się przypadki, że samiec zostaje zjedzony, chyba że samica jest już najedzona, wtedy udaje mu się wyjść cało.

Koniec września i początek października jest okresem, gdzie samica składa kokon jajowy.  Przez całą noc kokon czeka aż nadejdzie wiosna, by mogły wyjść na świat młode pajączki. Zaraz po wykluciu są koloru żółtego, a na odwłoku posiadają czarną plamkę. Na samym początku współdziałają jak stado, następnie każdy idzie w swoja stronę by szukać pożywienia poprzez budowanie swoich własnych małych sieci do których łapią malutkie owady to jest mszyce, skoczogonki czy muszki owocówki.

Hodowla

Hodowanie naszych krzyżaków jest stosunkowo proste. Najbardziej wymagającym i podstawowym warunkiem jest zapewnienie naszemu zwierzakowi miejsca gdzie będzie mógł rozpinać swoje sieci.  Dlatego tez jego nowy domek nie może być wielkości słoika bądź faunaboxu, musimy zaopatrzyć się w większy pojemnik. Najlepszym rozwianiem będzie pionowe terrarium wyprodukowane dla ptaszników nadrzewnych. Ma ono wymiary 30 centymetrów długości x 40centymetrów szerokości x 40 centymetrów wysokości, jednak możemy również zakupić większy „domek”.

Terrarium

Podłoże terrarium może być dowolne, ale należy pamiętać by nie był zbyt suche. Możemy użyć ziemi ogrodowej, gliny, torfu czy wiór kokosowych.  Należy je lekko zwilżać, ponieważ podłoże nigdy nie może być przesuszone, jednak nie wolno robić z tego wody czy błota. Należy wiec z umiarem nawilżać ściółkę. Do wystroju wnętrza możemy użyć kęp roślin, sztucznych czy żywych. Możemy urozmaicić to patykami. Należy roślinność porozstawiać po bokach terrarium, by środek został pusty i wolny.

Od góry nasze terrarium należy zabezpieczyć siatką bądź jakąkolwiek szybą. Jednak należy uważać, by nie dopuścić do ucieczki pająka, a zatem zapewnić mu dopływ powietrza.  Możemy również pokrywę wykonać ze zwykłego kawałka pleksiglasu i wywiercić otwory mające po 3-5 mm szerokości. Czasem zdarzają się przypadki, że pająk przyczepia się po pokrywy. Zatem musimy wykonać pokrywę tak, żebyśmy mogli swobodnie karmić pająka ale również usuwać resztki jedzenia, a dodatkowo nie zniszczyć pajęczyny po przez mocne przesuniecie „dachu”.  Sieci naszego stworzonka są stosunkowo mocne, ale musimy być bardzo ostrożni.  Jeśli jednak zadbamy o to, by ścianki terrarium były śliskie i czyste, a gałęzie i roślinności nie sięgała zbytnio górnej krawędzi to możemy być pewnie że istnieje nikła szansa, że pająk zaczepi się o „sufit” swojego terrarium.

Rozmnażanie

Proces rozmnażania tej odmiany gatunkowej jest stosunkowo łatwa, ze uda nam się znaleźć odpowiedniego samca dla samiczki. Samiec musi być niepozorny, a samica musi go zaakceptować. Jeśli już po kopulacji uda mu się uciec w jakiś sposób z sieci należałoby wypuścić go na wolność bądź na łąkę czy do ogrodu, może znajdzie jeszcze jakąś wybrankę. Również podobnie należy postąpić z potomstwem. Ich wychód nie jest taki łatwy jak się wydaje, ponieważ każdemu trzeba zapewnić odpowiednie miejsce na wyrób swojej pajęczyny oraz odpowiedni pokarm, młodych w kokonie może być i nawet kilkaset, wiec nie jesteśmy w stanie dokonać takiego czynu. Należy zatem oddać je środowisku, a kilka z nich pozostawić sobie w ramach obserwacyjnych.

Dieta

Po pierwszym wejściu do nowego domu pająk potrzebuje kilku dni by rozpiąć swoją siec. W momencie gdy do tego dojdzie należy podać mu muchę, niewielkiego świerszcza, białego robaczka, konika polnego, komarnice bądź ćmę. Owady dość agresywne w stylu osy, pszczoły nasz jaskrawo ubarwione- czerwono czarne pluskwiaki mogą być nie bezpieczne dla naszego zwierzaka, więc możemy sobie je odpuścić, ponieważ jedno użądlenie może prowadzić do śmierci. Pluskwiaki są zwierzętami trującymi i są dodatkowo niesmaczne, a odmiana zajadki jest bardzo agresywna i po przez swoje ostre kłujki może być dość niebezpieczna w momencie obrony przed pająkiem.

Pokarm wrzucamy na sieć, jeśli natomiast zdarzy się ze owad niefortunnie nie przyklei się do pajęczyny, odbije i upadnie należy wiedzieć, że musimy poćwiczyć rzucanie pokarmu. Należy trzymać pożywienie za pomocą długiej pęsety i delikatnie przyklejać do sieci, bądź co jest prostsze wrzucać do terrarium pożywienie latające, które prędzej czy później utkwi w sieci.
Podawanie pokarmu powinno odbywać się 1 czy 2 razy w tygodniu. Resztki pożywienia należałoby usuwać z terrarium za pomocą dość długich szczypiec by czasem nie zniszczyć przypadkiem pajęczyny.  Należy je usuwać ponieważ na dłuższą metę będziemy mieć pleśń zamiast ściółki z pająkiem. Poza tym pleśń zawiera liczne bakterie powodujące choroby pająka oraz zgnite jedzenie wydaje nieprzyjemny zapach.

Podsumowanie

Krzyżaki łąkowe są wspaniałym pająkami. Jako pospolite stworzenia w naszym kraju maja bardzo dobra opnie hodowlana. Potrafią zachwycić nawet najbardziej doświadczonego terrarystę. Przeróżna zmienność ubarwienia w gatunku jest specjalnym plusem i szokuje wszystkich miłośników pająków.  Dodatkowo krzyżak większych rozmiarów siedzący w pobliżu swojej sieci może być perfekcyjnym obiektem dla fotografa.  Osoby mające niewielkie doświadczenie w sferze fotografii przyrodniczej mogą ponosi swoje stopnie dzięki temu gatunkowi.

3 Responses “Krzyżak łąkowy”

  • Aldona:

    My mamy krzyżaka łąkowego na małym iglaku przed domem. Jest już od trzech tygodni. Piękny, duży z zielonym odwłokiem. Przyzwyczailiśmy się do niego i traktujemy jak członka rodziny. Podglądanie wieczorne jak ze złapanych much robi kulę z pajęczyną-bezcenne :)

  • rencistka:

    pięknie i właśnie znalazłam w rogu okna swojego mieszkania (4 pietro ) pająka brrrrrr, strasznie się brzydzę………. zamknęłam go w słoiku i czekam na pomoc !!!