Chausie

Rys historyczny

      Chausy, czyli koty błotne, znane były już kilka tysięcy lat temu w starożytnym Egipcie, gdzie porzebywały  w pobliżu ludzkich siedlisk. To je właśnie podejrzewa się o to, że razem z kotami nubijskimi sformowali grupę genów dzisiejszego kota domowego. I chociaż te dzikie koty nie dały się całkowicie udomowić, to jednak przysłużyły się Egipcjanom polując na gryzonie zagrażające ich zapasom. Do czasów wspólczesnych znajdywane są mumie tych kotów, przedstawiane są też na wielu malowidłach egipskich. Przypuszczalnie już wówczas łączyły się i mieszały z kotami domowymi w skótek czego powstawały koty-hybrydy, które współcześni znają jako chausie.

Rodowód

     Kot chausie dobrze znane w starożytnym Egipcie, przez nowożytnych został odnaleziony i opisany zaledwie w XVIII wieku. Rasa ta, podobnie jak dawniej tak i dzisiaj najchętniej znajduje swoje siedlisko w okolicach ludzkich skupisk, nie boją się one ludzi ani ich nie atakują. Możemy się z nimi zetknąć w Afryce północnej, w centralnej i południowo-zachodniej Azji, aż po Indie i Nepal, na tych też obszarach prawdopodobnoe dochodziło do krzyżowania się tej rasy z kotami domowymi. Pod koniec XX wieku amerykańscy chodowcy kotów zaczeli przeprowadzać eksperymenty majace na celu tworzenie ras z wyselekjonowanych i specjalnie wybranych odmian dzikich kotów. Od niedawna też, hodowcy skupili swoją uwagę na możliwości kontrolowanego kreowania błotnych kotów z domowymi co spowodowało,  żę na świecie zaczeły pojawiać się ich różnorakie mieszańce, a kot chausie jest najbardziej wśród nich znaną hybrydą. Pierwsze sukcesy hodowców pojawiły się w latach 60 i 70 ubiegłego wieku. Eksperyment miał na celu stworzenie kota domowego o dzikim wyglądzie, dużego i silnego lecz o łagodnym charakterze, przyjaznym człowiekowi. Po okresie prób i błędów zaprzestano badań na pewien czas. Powrócono do tego przedsięwzięcia ponownie w latach 90, czerpiąc z nowej wiedzy i doświadczeń hodowców. Tak zaistniał kot chausie, który swoją nazwę przejął od swojego dzikiego przodka, kota błotnego co po łacinie brzmi „Felis chaus”. Jako samodzielna rasa. Kot ten został uznany i zarejestrowany przez TICA w 1995 roku, a od 2003 chausie znalazły się w grupie ANB, która pozwala kotom na uczestnictwo w wystawach i ocenę w ich trakcie, brak jest jeszcze możliwości przyznawania tytułów  o co starają się cały czas miłośnicy i hodowcy tej rasy. Rasa chausie do dzisiaj nie jest uznawana przez FIFe i jest niezmiernie rzadka na kontynencie europejskim.

Powierzchowność

       Chausie to koty wyjątkowo dużych rozmiarów, o wadze od 7 do 11 kg, są prawie dwa razy większe od typowego domowego kota. Kocury są  znacząco potężniejsze od kotek. Ich końcowa wielkość zależy od cech genetycznych czyli od wielkości rodziców. Swoja maksymalne rozmiary osiągają pomiędzy 2 a 3 rokiem życia Mają wysokie, muskularne,  giętkie ciało i smukłą sylwetkę. Grzbiet ich jest prosty i długi, nogi ładnie umięśnione, przy czym nogi tylne są dłuższe od przednich  i silniejsze, dzięki czemu koty te są bardzo szybkie i skoczne, umieją wyskoczyć nawet 2 metry w górę. Stopy tego kota są małe i okrągłe. Ogon ma krótszy niż inne rasy, średniej grubości. Charakterystyczna jest dosyć duża głowa o wypukłym, wysokim czole i mocnym podbródku. Ma ruchliwe i niezwykle czujne uszy szerokie u podstawy a na końcach zaokrąglone, często z  podobnymi do żbika pędzelkami na końcach. Oczy dzikie, owalne  w kolorze złota lub żółte czasami orzechowe. Sierść chausie jest od krótkiej do średniodługiej, gładka, gęsta, poszerstek delikatny i miękki pokryty twardymi okrywowymi włosami. Dopuszczalne w hodowli są trzy barwne odmiany: czarne, złocisto-brązowe i srebrzysto-czarne. Standardowy dla rasy tej jest mysi kolor własa z podstawą od piaskowo-szarej do pomarańczowo-żółtej. Młode kocięta często mają na futerku dostrzegalne plamki lub paski zanikajace z wiekiem.

Usposobienie

      Żywiołowy tak wygląd jak i charakter powoduje, że szybko pozyskuje serce opiekuna. Są wyjątkowo odważne i aktywne a jednoczesnie niezwykle ciekawe i inteligentne. Szybko i chętnie się uczą. Otwieranie drzwi czy szafek opanowywują w lot, aby dostać się do miejsc je interesujących, są wszędzie tam gdzie coś się dzieje. Po pewnymi względami podobne są do psów, bardzo przywiązują sie do człowieka, potrzebują przebywać w jego towarzystwie, są nader lojalne. To zwierzęta o żywym temperamencie, lubią i potrzebują dużo ruchu i zabawy, kochają być w centrum wszelkiego rodzaju wydarzeń. Nie umieją wysiedzieć w jednym miejscu, lubią różne zabawki i towarzystwo  tak ludzi jak i innych zwierząt. Lubią być ciągle zajęte, nie znoszą nudy, żle czują się pozostawione w samotności, nie mogą pozostawać same dłuższy czas, mogą się bowiem  wówczas uzewnętrznić ich niszczycielskie zapędy, co umożliwia ich budowa fizyczna. Koty te wydają niesamowite dzwięki, umieją piszczeć, skomleć, warczeć a nawet wyć. ziedzictwem jaki pozostał imu po przodkach to nie tylko wygląd zewnętrzy, ale również umiłowanie biegania, skakania i polowania, dlatego do szczęścia i odpowiedniego funkcjonowania potrzebna im jest bezpieczna ale i też znaczna przestrzeń. Nie mogą jednak pozostawać tam same, ich ciekawość świata i dzikość mogą spowodować, że po prostu już nie wrócą.

     Hodowcy często w umowach sprzedaży kociąt zastrzegają, że kot nie może być wypuszczany. Ale ten żywy i niezmiernie ruchliwy kot nie nadaje się do małych ciasnych mieszkań, będzie się w nich czuł źle, dlatego najlepszym rozwiązaniem będzie dom z odpowiednio zabezpieczonym terenem, co ze względu na ich niezwykłą skoczność ma duże znaczenie. Dodatkowym rozwiązaniem mogą być długie i częste spacery z kotem na smyczy, chodzą tak nawet chętnie po przygotowaniu i stosownym treningu. Właściwie prowadzony i wychowywany chausie potrafi być przyjacielski, grzeczny, bez agresji. Należy jednak ciągle pamiętać, że nawet najlepiej przystosowany i zaprzyjaźniony z człowiekiem kot może uzewnętrznić ciągle głęboko tkwiące w naturze dzikie cechy. Dlatego też między innymi koty chausie nie nadają się do domów w których są małe dzieci, gdy jednak podejmiemy taką decyzje, kot ten z dziećmi może przebywać tylko i wyłącznie w obecności osób dorosłych. Reasumując możemy powiedzieć, że są to koty dla doświadczonych hodowców , mogących i poświęcić im dostatecznie dużo czasu

Zabiegi pielęgnacyjne

     To silna i zdrowa rasa, bez problemów chorobowych. Sporadycznie występują przypadłości związane z układem pokarmowym spowodowane nietolerancją glutenu. Wówczas należy dobierać karmę bez zawartości pszenicy i innych zbóż w których występuje gluten. Infarmacje te powinniśmy uzyskać od hodowcy sprzedającego nam pupila. Ze względu na jego budowę i cechy charakteru kot ten potrzebuje diety urozmaiconej, bogatej w białko. Smakołykami dla nich są ryby i mleko. Futro ich jest raczej krótkie zatem nie wymaga szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych, wystarczające będzie cotygodniowe szczotkowanie.

Hodowla

      Pierwotnym założeniem hodowców kotów chausie było stworzenie kota domowego posiadającego piękno i elegancję dzikiego kota. Hybryda ta miała odziedziczyć po swoich dzikich praprzodkach duże rozmiary, silną budowę , zakończone pędzelkami uszy i charakterystyczne futro czarne, złocisto-brązowe lub czarno-srebrzyste, zaś po kocie domowym spokojne, przyjazne usposobienie. Rasa ta jest jeszcze bardzo młoda i czały czas hodowcy pracują nad jej uszlachetnieniem. W początkowym okresie badań, koty chaus łączono z przeróżnymi odmianami kotów domowych. Sięgano po koty egipskie, orientalne krótkowłose, bengalskie  i inne lecz też po nierasowe koty krótkowłose, testując które krzyżówki dają najlepsze wyniki. Na dzień dzisiejszy dopuszczalne jest krzyżowanie z kotami krótkowłosymi głównie rasy abisyńskiej, które ze względu na swe największe podobieństwo do chausie i nieco mniejsze rozmiary okazały się najbardziej odpowiednie. Poza USA rasa chausie jest mało znana i rzadko spotykana.W Polsce kota chaus można zobaczyć w ogrodzie zoologicznym np. Krakowie, Chorzowie czy Zamościu, gdzie chętnie nawiązują kontakt ze zwiedzającymi.