Zmienniak plamisty i wielobarwny

Zmienniak plamisty i wielobarwny – to inaczej Xiphophorus maculatus i variatus. Gatunek ten należy do rodziny Piękniczkowatych. Jego pochodzenia określa się na Meksyk oraz Gwatemalę, gdzie zamieszkuje on liczne wody spokojne oraz stojące.

Do Europy gatunek ten został sprowadzony około roku 1907. Ryby te potocznie bardzo często określane są jako Platki. Zmienniak uważany jest za bliskiego krewnego mieczyka Hellera, dlatego bez problemu może się on z nim krzyżować. Samca zmianniaka możemy rozpoznać po płetwie odbytowej, która jest przekształcona w gonopodium. Ogólnie ryby te uważane są za stosunkowo łatwe w hodowli, toteż idealnie nadają się do hodowli początkujących akwarystów. Idealnie sprawdzają się także w akwariach wielogatunkowych. Są one bardzo dobrym rozwiązaniem dla akwarystów, którzy nie posiadają wystarczająco dużo miejsca na pojemny zbiornik akwariowy. W akwarium zamieszkują one głównie strefę środkową do powierzchniowej. Zmienniak plamisty charakteryzuje się dosyć krępym ciałem, natomiast cechą charakterystyczną zmienniaka wielobarwnego jest smuklejsza sylwetka. Oprócz tego, jak sama nazwa wskazuje, zmienniak plamisty jest ozdobiony na ciele plamkami, które mają kolor ciemnoszary lub czarny. Najczęściej występują one przed płetwą ogonową. Do najbardziej atrakcyjnych należą odmiany czerwone, pomarańczowe i żółto-pomarańczowe, posiadające żółtą głowę oraz jasnożółty brzuch. Czasami spotkać możemy również odmiany bladożółte, czerwono-białawe, żółtoczerwone i inne. Jednak należą one do zdecydowanej rzadkości. Ze względu na ubarwienie, jesteśmy w stanie wyróżnić całą gamę odmian. Oprócz tego występuje także podział odmian przez wzgląd na formę płetw. Zmienniak wielobarwny posiada także pionowe pasy po bokach. Nazwa Variatus oznacza zmienny lub odmienny, co całkowicie odzwierciedla różnorodność tego gatunku. U naturalnych form na tle żółtoszarym bądź brunatnym widać na bokach oraz grzbiecie ciemne obrzeżenia łusek. Dzięki temu siatkowatemu wzorowi ryby te wyglądają bardzo atrakcyjne również w widoku z góry. Nasada promieni płetwy ogonowej jest zazwyczaj zaznaczona czarniawym lub czarnym półksiężycem, natomiast płetwa grzbietowa jest ozdobiona czarnym obramowaniem. Jest ona pomarańczowa, żółta lub przeźroczysta. Bardzo często płetwa ogonowa jest barwy czerwonej. Samce rozpoczynają wybawianie dopiero po osiągnięciu dojrzałości. Oprócz tego samce posiadają ciemną plamę, która wyglądem przypomina plamę ciążową u samic. Samice oraz ryby dojrzewające są widocznie bledsze aniżeli samce. U ryb hodowlanych ciemna plama u samca, jest bardzo słabo, a nawet w ogóle niewidoczna. W wielu przypadkach jesteśmy w stanie wyróżnić osobniki pośrednie, które trudno sklasyfikować, gdyż są one różnego rodzaju mieszańcami. Z reguły samiec zmienniaka plamistego osiąga długość do trzech i pół centymetra, natomiast samica około pięciu i pół centymetra. W przypadku zmienniaka wielobarwnego długość samca to pięć i pół centymetra, a samicy do sześciu i pół centymetra.

Ryby te należą do jednych z najmniej problemowych w kwestii odżywiania. Spożywają one zdecydowaną większość pokarmów, które są dostępne w handlu. Chętnie żywią się one wodnymi bezkręgowcami, takimi jak: dafnie, larwy komarów i ochotek (zarówno żywe, jak i mrożone). Oprócz tego jednak powinniśmy pamiętać o podawaniu im pokarmów roślinnych. Ryby te lubią podskubywać rośliny, lecz nie czynią większych szkód w akwarium.

Samce tych gatunków bywają dosyć agresywne, dlatego powinny być hodowane w większej ilości, dzięki czemu poziom ich agresji rozłoży się na większą liczbę osobników. Ryby te nie prześladują innych gatunków, nie należą też do łatwych w nastraszeniu. W celu zapewnienia dobrych warunków życia powinniśmy gęsto obsadzić nasz zbiornik roślinami, jednocześnie pozostawiając odpowiednią ilość wolnej przestrzeni przeznaczonej do pływania. W lustrze wody powinny znajdować się kryjówki z różnego rodzaju roślin. Oprócz tego akwarium powinno być dobrze oświetlone. Woda musi być obojętna do lekko alkaicznej oraz lekko twardej. Musi być także dobrze filtrowana. Temperatura wody powinna wynosić od dwudziestu do dwudziestu sześciu stopni Celsjusza, jednak graniczne temperatury powinny być unikane.

Jest to gatunek żyworodny, który należy do stosunkowo łatwych w rozmnażaniu. Ryby tego gatunku dojrzewają w wieku około czterech miesięcy. Jednorazowo nie produkują one licznego potomstwa. Mioty mają około pięćdziesiąt ryb i następują od czterech do sześciu tygodni. Od razu po porodzie powinniśmy zająć się oddzieleniem dorosłych od młodych, gdyż bardzo łatwo mogłyby one stać się ich pożywieniem. Narybek powinien być karmiony planktonem, dzięki czemu zapobiegniemy karłowaceniu.