Glony

Glony są zmorą wielu akwarystów a pozbycie się ich spędza sen z powiek wielu z nas. Ale czym w zasadzie są glony? Skąd się biorą i jak im zapobiec? To pytania, na które mało kto jest w stanie odpowiedzieć poprawnie.

Otóż glony są zaklasyfikowane do plechowców (Thallophyta), ściśle należą one do królestwa roślin. Inna nazwa glonów, która często nie jest z nimi kojarzona, to algi. Ich budowa jest bardzo prosta, przez co bardziej przypominają rośliny pierwotne. Stąd wzięło się częste nazywanie ich roślinami niższymi. Jednak pomimo tego ich skład chemiczny niewiele różni się od roślin wyższych. Potrafią one asymilować dwutlenek węgla. Glony mogą przybierać zróżnicowane formy, zaczynając od mikroskopijnych jednokomórkowych organizmów, a kończąc na ogromnych morskich chwastach, występujących w oceanach i morzach. Jednak rozprzestrzeniają się jedynie pod jedną postacią. Są to ledwie zauważalne, mikroskopijne gamety i zarodniki. Jesteśmy w stanie zauważyć je jedynie w większej masie, kiedy występują pod postacią zielonej powłoki na szybie lub zmętnienia wody.

Oprócz glonów, które opisałam, występują także glony nitkowate. Ich nazwa wzięła się stąd, iż wytwarzają one na przedmiotach długie nici, kłaczki, meszek, oraz inne kształty. Wszystkie glony posiadają bardzo duży potencjał rozrodczy. Rozmnażają się one stosunkowo szybko. Na dzień dzisiejszy perfekcyjnie opanowały one życie w najróżniejszego rodzaju wodach. Przystosowały się do tego niemalże w całości. Wiele gatunków glonów jest w stanie istnieć przez długi czas w stanie pozornego wysuszenia, a także poruszać się w górnych warstwach atmosfery przy pomocy wiatru. Mimo wszystko powinniśmy pamiętać, iż bez względu na nasze podejście do tych dziwnych roślin, są one naturalnym elementem życia ryb, gdyż zapatrują one w pożywienie wiele gatunków ryb roślinożernych, a także narybek. Jeśli postaramy się je odpowiednio wkomponować może udać się nam zrobić z nich element dekoracyjny w naszym zbiorniku.

Najczęściej występujące rodzaje glonów w akwariach to:

  •     Zielenice – należy do nich wiele gatunków glonów, które występują w zwyczajnych domowych akwariach. Należą do nich glony jednokomórkowe wodne oraz wielokomórkowe wodne. Jako jedne z nielicznych, nie ukrywają one zielonego pigmentu (nazywanego chlorofilem) za pomocą innych barwników, dzięki czemu jesteśmy w stanie bez większego problemu zauważyć i rozpoznać je gołym okiem. Najczęściej objawiają się one w postaci zmętniałej zielonej wody, lecz tylko wtedy gdy występują w dużych ilościach. Oprócz tego mogą również występować w postaci zielonego nalotu na szybach akwarium, który tworzy się bardzo często w naszych domowych warunkach. Zielenice możemy także zauważyć w postaci nitkowatego meszku, który ma około półtora do dwóch i pół centymetrów na korzeniach, i również jako kłaczki zielonej waty pomiędzy roślinami.
  •     Okrzemki – to glony występujące pod postacią bardzo cienkiej powłoki, która pojawia się na szybach, kamieniach oraz żwirze. Nie mają one jednego określonego koloru. Wszystko zależy od warunków świetlnych. Jeśli są one dobre Okrzemki są zielone, natomiast jeśli warunki świetlne są złe mają one kolor brązowy. Występują one tylko i wyłącznie w akwariach, w których jest wysoki poziom fosforanów oraz azotanów.
  •     Sinice – w akwariach objawiają się one w postaci galaretowatych kawałków, które osadzają się na roślinach i kamieniach. W najgorszych wypadkach Sinice są w stanie opanować całe akwarium. Wytwarzają one bardzo szkodliwe dla ryb akwariowych toksyny. Ten rodzaj glonów preferuje wysoki poziom fosforanów i azotanów, a także bardzo intensywne oświetlenie.
  •     Ramienice (inaczej Nitella) – swoim wyglądem przypominają rogatka, jednak są bardziej zwiotczałe. Posiadają one okółki igłowatych pędów bocznych, które przypominają liście.
  •     Gałęzatka – glony te należą do rodzaju Zielenic. Ich forma jest krzaczasta. Przyrastają one do podłoża. Często Gałęzatka kulista przybiera formę zbitych darni, która ma kształt kuli. Ten rodzaj glonów stanowi niezwykle atrakcyjny element dekoracyjny w zbiorniku.

Do naszego akwarium glony mogą dostać się na przykład wraz z roślinami bądź ślimakami. Nawet powietrze pełne jest zarodników glonów. Niestety nie ma skutecznego sposobu na to, by glony nie pojawiły się w naszym zbiorniku. W zasadzie żaden akwarysta nie jest w stanie temu zapobiec.

Wielu z nas miało do czynienia z zakwitem wody. Otóż zakwit wody to nic innego jak szybkie namnożenie się glonów. Objawia się ono zmętnieniem oraz zabarwieniem wody. Jeżeli woda w naszym akwarium stała się zielononiebieska, najczęściej oznacza to iż znajduje się w niej wysoka zawartość sinic. Zakwit wody jest niebezpieczny dla naszych ryb, gdyż w jego trakcie glony zalepiają skrzela rybom. Oprócz tego zjawisko to powoduje zmniejszenie ilości tlenu w wodzie. Najczęstszą przyczyną niekontrolowanego wzrostu glonów jest światło słoneczne, które jest zbyt intensywne. Promienie UV skutecznie pobudzają glony do szybkiego zakwitu. Jednak nie tylko słońce ma wpływ na zakwit glonów. Również zbyt jaskrawe sztuczne oświetlenie bądź za długi czas naświetlania akwarium, mogą mieć podobne skutki. Często duży przyrost glonów w naszym akwarium powoduje także bardzo wysokie stężenie fosforanów, węglanów oraz siarczanów. Kolejną rzeczą zachęcającą glony do rozwoju jest zbyt mała ilość roślin w zbiorniku. Warto pamiętać, iż na szybki rozwój glonów szczególnie narażone są akwaria świeżo założone. Właśnie dlatego od samego początku musimy przyłożyć się do obserwacji naszego zbiornika by nie dopuścić do zakwitu wody. W początkowej fazie dojrzewania zbiornika bardzo często na szybach pojawiają się zielone nici, a woda mętnieje. Sytuacja taka ma miejsce, z racji tego iż mikroskopijny plankton nie ma praktycznie żadnej konkurencji w swoim wyścigu po fosfor i azot. Jednak nie oznacza to, iż w akwariach które istnieją już od jakiegoś czasu glony nie powstają. W takich akwariach również może dojść do gwałtownego rozwoju glonów, gdyż woda zawiera wiele nawozów, które powstały z martwych części roślin, a także z wydzielin ryb. Taka sytuacja również zachęca glony do rozwoju.

Pomimo tego, iż nie jesteśmy w stanie zabezpieczyć się przed powstaniem glonów w naszym zbiorniku, możemy przeciwdziałać ich niekontrolowanemu zagęszczeniu. Przede wszystkim nie powinniśmy narażać akwarium na działanie światła słonecznego. Wszystko w nadmiarze szkodzi – pamiętajmy o tym. Każde akwarium powinno być naświetlane maksymalnie przez dziesięć godzin w ciągu doby. Każda kolejna godzina jest niezmiernie szkodliwa nie tylko dla roślin, lecz także dla niektórych gatunków ryb. Pamiętajmy, iż oświetlenie które montujemy w naszym akwarium powinno mieć odpowiednią moc oraz powinno być konkretnego typu. Nie kupujmy pierwszego lepszego sprzętu tylko i wyłącznie przez wzgląd na pieniądze, lecz upewnijmy się że to co kupujemy jest warte wydatku i będzie nam długo i właściwie służyć. Nam, a także naszym rybom. Część wody w każdym akwarium powinna być systematycznie podmieniana. Najlepiej, gdy dzieje się to raz na miesiąc. Jest to czas optymalny dla tego typu czynności. Wymiana wody pomaga zachować właściwe stężenie związków azotu oraz fosforu. Nasz zbiornik powinien być obsadzony odpowiednią ilością roślin. Pomoże nam to zachować estetyczny oraz przyciągający wzrok wygląd, a także nie zachęci glonów do osadzenia się w tym właśnie zbiorniku. Z czasem dobrym rozwiązaniem jest wprowadzenie do akwarium roślinności pływającej. Zwróćmy uwagę, czy na przedmiotach znajdujących się w akwarium jest glonowy nalot. Jeśli jest, powinniśmy jak najszybciej je oczyścić. Do zbiornika dobrze jest wprowadzić glonojady. Jest to gatunek ryb, żywiący się głównie glonami. Ograniczyć ilość glonów możemy również zakwaszając wodę dwutlenkiem węgla. Jeżeli pomimo zastosowania wszystkich wyżej wymienionych metod nie uda nam się osiągnąć oczekiwanych rezultatów możemy również zastosować specjalny środek przeciwko glonom. Jednak najlepszymi metodami pozbywania się glonów są metody naturalne. Jeżeli zastosujemy je wszystkie na raz to żadne glony nie będą miały z nami szans.